सांगली टुडे वृत्तसेवा: दसरा संपल्यानंतर साधारणपणे पहाटे गारवा आणि हवेत हलकी गुलाबी थंडी जाणवायला हवी होती; मात्र सध्या महाराष्ट्रात अगदी उलटे चित्र पाहायला मिळत आहे. कपाळावर घामाच्या धारा, पंखा-कुलर लावूनही जाणवणारा असह्य उकाडा आणि दुपारच्या वेळी अंगाची लाहीलाही करणारी ‘ऑक्टोबर हिट’ यामुळे संपूर्ण राज्यभरातील नागरिक हैराण झाले आहेत.
एकीकडे हा प्रचंड उकाडा असतानाच, दुसरीकडे कोकण आणि घाटमाथ्यावर अचानक पावसाच्या हलक्या सरी कोसळत आहेत. त्यामुळे नक्की चाललय काय? हा उकाडा कधी थांबणार आणि थंडी नेमकी कधी सुरू होणार? याबाबत भारतीय हवामान विभाग (IMD) आणि खाजगी हवामान अभ्यासकांनी वर्तवलेला सविस्तर अंदाज खालीलप्रमाणे आहे.
थंडी लांबण्याचे आणि उकाडा वाढण्याचे नेमके कारण काय?
हवामान तज्ज्ञांच्या निरीक्षणानुसार, यंदा प्रशांत महासागरातील ‘एल निनो’ (El Nino) या घटकाच्या प्रभावामुळे समुद्रातील वातावरण बदलल्याने हवेतील कोरडेपणा आणि तापमान दोन्ही वाढलेले आहे.
सध्या बंगालच्या उपसागरात चक्रीय वाऱ्यांची स्थिती (Cyclonic Circulation) निर्माण झाली असून, अरबी समुद्रातही कमी दाबाचे पट्टे सक्रिय आहेत. उत्तर भारतातून येणारे थंड वारे अद्याप सक्रिय झाले नाही, उलट मोकळ्या आकाशामुळे सूर्यकिरणे थेट जमिनीवर पडत असल्याने कमाल तापमानात ३५ ते ३७ अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढ झाली आहे. त्यामुळे ऑक्टोबरच्या अखेरीपर्यंत आणि नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत हा उकाडा असाच कायम राहण्याची शक्यता आहे.
आज तुमच्या भागात पाऊस पडणार की कोरडे हवामान?
राज्यात सध्या सर्वदूर मुसळधार पावसाची कोणतीही शक्यता नाही; मात्र स्थानिक बाष्पामुळे काही भागांत मेघगर्जनेसह हलक्या सरी कोसळू शकतात:
- कोकण किनारपट्टी: मुंबई, ठाणे आणि पालघर परिसरात पावसाची शक्यता अत्यंत कमी असून दमट आणि उष्ण हवामानामुळे प्रचंड उकाडा जाणवेल. मात्र, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या तीन जिल्ह्यांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी पडू शकतात.
- पश्चिम महाराष्ट्र व घाटमाथा: सांगली, सातारा, सोलापूर आणि कोल्हापूर शहरात मुख्यत्वे कोरडे हवामान राहील. तथापि, सातारा-कोल्हापूरच्या घाटमाथ्यावर आणि पुणे ग्रामीण भागात ढगाळ वातावरण राहून दुपारनंतर हलकी मेघगर्जना होऊ शकते.
- उत्तर महाराष्ट्र: नाशिकचा घाटमाथा, अहिल्यानगर आणि जळगावच्या काही भागांत हलक्या पावसाचा अंदाज आहे. धुळे आणि नंदुरबारमध्ये प्रामुख्याने हवामान कोरडे राहील.
- मराठवाडा व विदर्भ: छत्रपती संभाजीनगरमध्ये काही ठिकाणी हलक्या सरींचा शिडकावा होऊ शकतो; मात्र परभणी, नांदेड, लातूर, जालना आणि धाराशिवमध्ये हवामान कोरडे राहील. विदर्भातील नागपूरसह सर्व जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेचा पारा चढाच राहणार आहे.
शेतकऱ्यांना आणि नागरिकांना काय काळजी घ्यावी लागेल?
पिकांचे नियोजन: सध्या खरीप पिकांची काढणी आणि रब्बी हंगामाची पूर्वतयारी सुरू आहे. शेतकऱ्यांनी काढणी केलेले धान्य सुरक्षित ठिकाणी साठवावे, जेणेकरून अचानक आलेल्या पावसाने नुकसान होणार नाही.
बाष्पीभवन आणि पाणी: वाढत्या तापमानामुळे विहिरी, बोअरवेल आणि शेततळ्यांमधील पाण्याचे बाष्पीभवन वेगाने होत आहे, त्यामुळे उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करणे गरजेचे आहे.
आरोग्याची काळजी: दिवसा कडक ऊन आणि रात्री दमट उकाडा अशा संमिश्र हवामानामुळे सर्दी, खोकला आणि व्हायरल तापाचे प्रमाण वाढू शकते. दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडताना पुरेसे पाणी प्यावे.
संपादकीय स्पष्टीकरण: सोशल मीडियावर अनेक ठिकाणी ‘यंदा हिवाळाच गायब होणार’ किंवा ‘भीषण चक्रीवादळ येणार’ अशा अफवा पसरवल्या जात आहेत. प्रत्यक्षात चक्रीवादळाचा थेट धोका महाराष्ट्राला नाही. केवळ स्थानिक वातावरणीय बदलांमुळे थंडीची सुरुवात काही दिवस लांबणीवर पडली आहे. नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता हवामान विभागाच्या अधिकृत नोंदींवरच विसंबून राहावे.
More Read
