मुंबई/सांगली (सांगली टुडे वृत्तसेवा): राज्यातील कोट्यवधी पात्र महिलांच्या बँक खात्यात मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजनेचा दरमहा १,५०० रुपयांचा लाभ जमा होत असतानाच, आता या योजनेतील पात्रतेच्या वयाच्या अटीवरून तरुणी आणि महिलांमध्ये एक नवा तांत्रिक पेच चर्चेत आला आहे. योजना सुरू झाली तेव्हा ज्या तरुणींचे वय २१ वर्षांपेक्षा कमी होते, पण आता २१ वर्षे पूर्ण झाली आहेत त्यांना लाभ कधी मिळणार? आणि नव्या लाभार्थ्यांना सामावून घेताना वयाची ६५ वर्षे पूर्ण केलेल्या महिलांचे काय होणार? याबाबतचा घेतलेला हा वस्तुनिष्ठ आढावा.
शासनाचा मूळ नियम काय सांगतो?
राज्य शासनाने ३ जुलै २०२४ रोजी जारी केलेल्या अधिकृत सुधारित निर्णयानुसार, या योजनेसाठी किमान २१ वर्षे पूर्ण व कमाल ६५ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत असा वयोगट स्पष्टपणे निश्चित करण्यात आला आहे. योजनेचा लाभ घेण्यासाठी लाभार्थी महिला महाराष्ट्राची रहिवासी असणे, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५० लाखांपेक्षा जास्त नसणे आणि स्वतःचे बँक खाते आधार लिंक असणे अनिवार्य आहे.
२१ वर्षे पूर्ण झालेल्या तरुणींचा प्रश्न:
योजना सुरू होऊन आता मोठा कालावधी उलटला आहे. त्यामुळे योजना सुरु झाली तेव्हा २१ वर्षे पूर्ण नसलेल्या अनेक तरुणींची आता वयाची २१ वर्षे पूर्ण झाली आहेत. अशा अनेक तरुणींकडून सातत्याने विचारणा होत आहे की, आम्हाला योजनेत नाव नोंदवण्याची संधी कधी मिळणार? सध्या राज्य शासनाकडून नियमित लाभार्थ्यांच्या खात्यात हप्ते वितरणाची प्रक्रिया सुरू असून, नवीन पात्र महिलांसाठी पोर्टलवरील नोंदणीची मुदत शासनस्तरावरून अद्याप नव्याने उघडण्यात आलेली नाही.
नवे लाभार्थी आल्यास ६५ वर्षांवरील महिलांचे काय होणार?
प्रशासकीय आणि नियमावलीच्या पातळीवर हा तांत्रिक मुद्दा अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. जर शासनाने २१ वर्षे पूर्ण झालेल्या नवीन लाभार्थीना योजनेत सामावून घेण्यासाठी पोर्टल पुन्हा खुले केले, तर नियमानुसार ज्या लाभार्थी महिलांचे वय आता ६५ वर्षे पूर्ण झाले आहे, त्यांच्या पात्रतेचा प्रश्नही समोर येऊ शकतो.
शासनाच्या मूळ नियमावलीनुसार योजनेची कमाल वयोमर्यादा ‘६५ वर्षे पूर्ण होईपर्यंतच’ निश्चित करण्यात आली आहे. त्यामुळे शासकीय नियमांचे तंतोतंत पालन करायचे झाल्यास, ६५ वर्षे ओलांडलेल्या महिलांचा लाभ नैसर्गिकरीत्या थांबवावा लागू शकतो. मात्र, योजना महिलांसाठी अत्यंत आधारवड ठरल्याने शासन या वयाच्या अटीत ६५ वर्षे पूर्ण झालेल्या महिलांसाठी काही सवलत किंवा मुदतवाढ देणार का, हा सर्वस्वी राज्य शासनाचा धोरणात्मक निर्णय असणार आहे.
सद्यस्थिती काय?
सध्या नियमित लाभार्थ्यांचे पैसे वेळेत बँक खात्यात जमा करण्यावर शासनाचा पूर्ण भर आहे. वयाच्या अटीवरून कोणत्याही अनधिकृत मेसेज किंवा अफवांवर महिलांनी विश्वास ठेवू नये. २१ वर्षे पूर्ण झालेल्या तरुणींसाठी नवीन अर्जांची मुदत आणि ६५ वर्षांवरील वयोमर्यादेबाबत महिला व बालविकास विभागाकडून अधिकृत आदेश आल्यानंतरच पुढील स्पष्टता येईल.




