सांगली टुडे वृत्तसेवा | मुंबई/पश्चिम महाराष्ट्र: देशातून नैर्ऋत्य मोसमी पाऊस (मॉन्सून) पूर्णपणे माघारी परतला असला, तरी महाराष्ट्रातील वातावरणात पुन्हा एकदा अनपेक्षित बदलांचे संकेत मिळत आहेत. सध्या संपूर्ण राज्यात कडक ऊन आणि घामाच्या धारा काढणाऱ्या ‘ऑक्टोबर हीट’ने नागरिक हैराण झाले आहेत. मात्र, भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) चार आठवड्यांच्या विस्तारित अंदाजानुसार, १८ ऑक्टोबरनंतर राज्यातील काही भागांत पुन्हा एकदा पावसाला पोषक वातावरण तयार होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.
विशेषतः कोकण किनारपट्टी, दक्षिण महाराष्ट्र आणि मध्य महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये ढगाळ वातावरणासह हलक्या ते मध्यम पावसाची शक्यता निर्माण झाली आहे.
‘ऑक्टोबर हीट’चा पारा चढाच; कोकणात विक्रमी तापमान
ऑक्टोबर महिन्याच्या पहिल्या पंधरवड्यात राज्यात पावसाने तब्बल ९८ टक्क्यांची मोठी तूट नोंदवली आहे. गेल्या १५ दिवसांत सरासरीच्या तुलनेत केवळ १ मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. यामुळे राज्यात कमाल तापमानात मोठी वाढ झाली असून, कोकणातील रत्नागिरी येथे कमाल तापमान ३८.८ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले होते, जे सरासरीपेक्षा ६.४ अंशांनी जास्त आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यातही उष्ण व दमट हवामानामुळे नागरिक त्रस्त आहेत.
हवामानात बदल का होणार?
हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार:
- ईशान्य मान्सूनचा प्रभाव: दक्षिण भारतात ईशान्य मोसमी पावसाला सुरुवात झाली आहे.
- सागरी प्रणालींची हालचाल: बंगालचा उपसागर आणि अरबी समुद्रात चक्रीय वाऱ्यांची स्थिती निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत.
- उत्तरेकडे सरकणारी प्रणाली: १५ ते १८ ऑक्टोबरदरम्यान दक्षिण भारतात सक्रीय असलेली ही प्रणाली १८ ऑक्टोबरनंतर हळूहळू उत्तरेकडे सरकणार असून, तिचा प्रभाव दक्षिण महाराष्ट्र आणि लगतच्या जिल्ह्यांवर पडू शकतो.
कोणत्या आठवडा कसा असेल अंदाज? (१५ ऑक्टोबर ते १२ नोव्हेंबर)
| कालावधी | हवामानाची स्थिती आणि संभाव्य अंदाज |
| १५ ते २२ ऑक्टोबर | १८ ऑक्टोबरनंतर दक्षिण महाराष्ट्र, कोकणात (रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग) मेघगर्जनेसह तुरळक पावसाची शक्यता. |
| २२ ते २९ ऑक्टोबर | केरळ-तामिळनाडूत मुसळधार; मध्य महाराष्ट्र (सांगली, कोल्हापूर, सातारा, पुणे परिसर) आणि कोकणात काही ठिकाणी पावसाची हजेरी. |
| २९ ऑक्टोबर ते ५ नोव्हेंबर | पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता; दक्षिण भारतासह महाराष्ट्राच्या अनेक भागांत ढगाळ हवामान व पावसाचे संकेत. |
| ५ ते १२ नोव्हेंबर | पावसाचे प्रमाण हळूहळू कमी होऊन कोरडे व काही भागात हलकी थंडी जाणवण्याची शक्यता. |
खरीप काढणीच्या काळात शेतकऱ्यांची धाकधूक वाढली
सध्या पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात सोयाबीन काढणी, मळणी आणि रब्बी पेरण्यांची लगबग सुरू आहे. अनेक भागात कापूस वेचणी आणि बाजरीची काढणी अंतिम टप्प्यात आहे. अशा काळात जर अवकाळी किंवा विजांच्या कडकडाटासह पाऊस झाला, तर शेतात उघड्यावर पडलेल्या शेतमालाचे मोठे नुकसान होण्याची भीती शेतकऱ्यांमधून व्यक्त होत आहे.
हवामान विभागाने हा अंदाज विस्तारित कालावधीसाठी दिला असून, स्थानिक पातळीवर पावसाची तीव्रता आणि अचूक ठिकाणे आगामी २-३ दिवसांत अधिक स्पष्ट होणार आहेत. शेतकऱ्यांनी काढणी केलेला शेतमाल सुरक्षित ठिकाणी झाकून ठेवण्याचे आवाहन करण्यात येत आहे.
More Read
