मुंबई (सांगली टुडे न्यूज नेटवर्क): : ऐन सणासुदीच्या तोंडावर आणि खरीप पिकांच्या काढणीच्या काळात राज्यातील बळीराजासमोर आर्थिक अडचणींचे मोठे संकट उभे राहिले आहे. यंदा अनेक भागांत दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अशा पार्श्वभूमीवर दिवाळी सणापूर्वी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात ५ हजार रुपयांची आर्थिक मदत जमा होणार असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
मात्र, ही मदत नेमकी कोणाला मिळणार, दुष्काळी अनुदान आणि नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा प्रलंबित हप्ता यात काय फरक आहे, याबाबत अनेक शेतकऱ्यांमध्ये संभ्रम निर्माण झाला आहे. या संपूर्ण प्रकरणाची वस्तुस्थिती खालीलप्रमाणे आहे.
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शेतकऱ्यांना ५ हजार रुपयांची मदत नेमकी काय?
राज्यात दुष्काळाची तीव्रता वाढल्याने राज्य सरकारने बाधित तालुक्यांची व्याप्ती वाढवली आहे. यापूर्वी २६५ तालुक्यांचा समावेश दुष्काळग्रस्त यादीत होता, त्यामध्ये वाढ होऊन आता ३०५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती जाहीर करण्यात आली आहे.
- मदतीचे स्वरूप: या ३०५ तालुक्यांमधील खरीप पिकांचे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना दिवाळी सणाच्या पार्श्वभूमीवर थेट प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची तातडीची आर्थिक मदत देण्याचा विचार शासन पातळीवर सुरू आहे.
- पात्रता आणि अटी: यासाठी महसूल व कृषी विभागामार्फत ई-पंचनामे आणि पीक नुकसानीची अंतिम पडताळणी सुरू आहे. ज्या शेतकऱ्यांची नावे या अंतिम नुकसानग्रस्त यादीत समाविष्ट होतील, त्यांनाच ही मदत बँक खात्यात (DBT द्वारे) दिली जाईल.
नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचे हप्ते का प्रलंबित?
दुसरीकडे, केंद्र सरकारच्या ‘पीएम किसान’च्या धर्तीवर महाराष्ट्र शासनाने सुरू केलेल्या ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजने’अंतर्गत शेतकऱ्यांना वर्षाला ६,००० रुपये (प्रत्येकी २,००० रुपयांचे तीन हप्ते) दिले जातात.
मात्र, मागील काही महिन्यांपासून या योजनेचे हप्ते वेळेवर न मिळाल्याने ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांमध्ये मोठी नाराजी पाहायला मिळत आहे. काही तालुक्यांत मागील थकीत हप्त्यांचे पैसे दिवाळीपूर्वी एकत्र जमा करावेत, अशी मागणी स्थानिक शेतकरी व लोकप्रतिनिधींकडून सातत्याने केली जात आहे.
दोन्ही मदतींमधील फरक समजून घ्या:
| तपशील | दुष्काळी आर्थिक मदत | नमो शेतकरी महासन्मान निधी |
| मदतीची रक्कम | प्रत्येकी ५,००० रुपये (संभाव्य) | २,००० रुपये (नियमित हप्ता) |
| पात्र शेतकरी | केवळ घोषित ३०५ दुष्काळग्रस्त तालुक्यातील बाधित शेतकरी | योजनेत नोंदणीकृत असणारे सर्व पात्र लाभार्थी |
| निकष | पीक नुकसान पंचनामे आणि सर्वेक्षण आवश्यक | आधार लिंक बँक खाते आणि ई-केवायसी पूर्ण असणे |
| सध्याची स्थिती | अंतिम प्रशासकीय निर्णय व निधी वाटपाची प्रतीक्षा | पुढील हप्त्याच्या अधिकृत तारखेची घोषणा बाकी |
शेतकऱ्यांची मागणी: दिवाळीपूर्वी खात्यात पैसे जमा व्हावेत
खरीप हंगाम पूर्णपणे वाया गेल्याने आणि कीटकनाशके, खतांचे देणे डोक्यावर असल्याने ग्रामीण भागात पैशांची चणचण भासत आहे. त्यामुळे दिवाळीचा सण गोड करण्यासाठी शासनाने कोणत्याही अटी-शर्तींशिवाय दुष्काळी ५ हजार रुपयांचे अनुदान आणि नमो शेतकरी योजनेचे थकीत हप्ते त्वरित थेट बँक खात्यात वर्ग करावेत, असा सूर पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाड्यातील शेतकरी वर्गातून उमटत आहे.
More Read
