पशुधन विमा योजना: अवघ्या ४५१ रुपयांत गाय-म्हशींना ७० ते ८० हजारांचे संरक्षण; शासनाचे ८५% अनुदान, असा करा अर्ज

सांगली टुडे वृत्तसेवा | विशेष प्रतिनिधी: राज्यात दुष्काळ, वाढते तापमान आणि संभाव्य पाणी-चाऱ्याच्या टंचाईच्या काळात पशुपालक शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा देणारी योजना गतीने राबवली जात आहे. प्रतिकूल हवामान, साथीचे आजार किंवा अपघातामुळे दुभत्या जनावरांचा मृत्यू झाल्यास शेतकरी कुटुंबांचे मोठे आर्थिक नुकसान होते. अशा प्रसंगी शेतकऱ्यांना त्वरित आर्थिक संरक्षण मिळावे यासाठी केंद्र व राज्य शासनामार्फत ‘राष्ट्रीय पशुधन विमा योजना’ (National Livestock Insurance Scheme) राबवली जात आहे.

Contents

जनावरांचे विमा संरक्षण आणि शेतकऱ्यांचा हिस्सा
विमा उतरवण्यासाठी काय करावे? (अर्ज प्रक्रिया)
जनावराचा मृत्यू झाल्यास भरपाई कशी मिळते? (Claim Process)

या योजनेअंतर्गत शासनाने तब्बल ८५ टक्के अनुदान जाहीर केले असून शेतकऱ्याला केवळ १५ टक्के नाममात्र विमा हप्ता भरावा लागणार आहे. संभाव्य चारा-पाण्याच्या टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर सांगलीचे जिल्हाधिकारी डॉ. मैनाक घोष यांच्यासह पशुसंवर्धन विभागाने सर्व पशुपालकांना आपल्या पशुधनाचा किमान १ वर्षाचा विमा तातडीने उतरवून घेण्याचे आवाहन केले आहे.

जनावरांचे विमा संरक्षण आणि शेतकऱ्यांचा हिस्सा

या योजनेत एका वर्षाच्या विम्यासाठी एकूण हप्ता दर अवघा ४.३० टक्के निश्चित करण्यात आला आहे. त्यातील ८५ टक्के रक्कम शासन अनुदान म्हणून देते, तर शेतकऱ्याला फक्त १५ टक्के रक्कम भरावी लागते.

पशुधनाचा प्रकार	कमाल विमा संरक्षण रक्कम	१ वर्षाचा एकूण हप्ता (४.३०%)	शासन अनुदान (८५%)	शेतकऱ्याचा हिस्सा (१५%)
दुधाळी गाय	रु. ७०,०००/- पर्यंत	रु. ३,०१०/-	रु. २,५५८.५०	रु. ४५१.५०
दुधाळी म्हैस	रु. ८०,०००/- पर्यंत	रु. ३,४४०/-	रु. २,९२४.००	रु. ५१६.००
बैल	रु. ७०,०००/- पर्यंत	रु. ३,०१०/-	रु. २,५५८.५०	रु. ४५१.५०
रेडे	रु. ८०,०००/- पर्यंत	रु. ३,४४०/-	रु. २,९२४.००	रु. ५१६.००

(टीप: एका शेतकरी कुटुंबातील जास्तीत जास्त १० जनावरांसाठी १ वर्षाचा विमा काढून या शासकीय अनुदानाचा लाभ घेता येतो.)

विमा उतरवण्यासाठी काय करावे? (अर्ज प्रक्रिया)

पशुधनाचा विमा काढण्याची प्रक्रिया आता अत्यंत सोपी आणि डिजिटल करण्यात आली आहे:

ॲपवर नोंदणी: सर्वप्रथम भारतीय कृषी विमा कंपनीच्या (AIC) AIC SARAS या मोबाईल ॲप्लिकेशनवर जाऊन शेतकरी नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करावी.
कानात १२ अंकी बिल्ला (Ear Tag): ‘भारत पशुधन प्रणाली’ (NDLM) अंतर्गत जनावराच्या कानात १२ अंकी UID बिल्ला लावलेला असणे बंधनकारक आहे.
आरोग्य प्रमाणपत्र: नजीकच्या शासकीय पशुवैद्यकीय दवाखान्यात जाऊन शासकीय पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याकडून जनावराचे आरोग्य तपासणी प्रमाणपत्र घ्यावे.
आवश्यक कागदपत्रे:
- शेतकऱ्याचे ओळखपत्र (आधार कार्ड / मतदार ओळखपत्र)
- बँक पासबुकची प्रत
- जनावराच्या कानातील टॅग स्पष्ट दिसेल असा फोटो

जनावराचा मृत्यू झाल्यास भरपाई कशी मिळते? (Claim Process)

२४ तासांत पूर्वसूचना: विमा कालावधीत दुर्दैवाने जनावराचा मृत्यू झाल्यास २४ तासांच्या आत संबंधित विमा कंपनी व नजीकच्या पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांना तात्काळ माहिती देणे गरजेचे आहे.
थेट खात्यात पैसे (DBT): आवश्यक कागदपत्रे आणि डॉक्टरांचा शवविच्छेदन (Post-Mortem) अहवाल सादर केल्यानंतर अवघ्या १५ दिवसांच्या आत विम्याची भरपाई थेट शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात डीबीटीद्वारे (DBT) जमा केली जाते.

अधिक माहिती व मार्गदर्शनासाठी पशुपालकांनी आपल्या नजीकच्या शासकीय पशुवैद्यकीय दवाखान्याशी किंवा शासनाच्या १९६२ या टोल फ्री क्रमांकावर संपर्क साधावा.

हे ही वाचा: 👉 दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना दिवाळीपूर्वी २५ हजार की ५ हजार? व्हायरल दाव्यावर शासनाचा खुलासा; ३०५ तालुक्यांना ५,००० रुपयांची अग्रीम मदत, अर्ज करावा लागणार का?.

वाचा: 👉 Caste Validity: आता जात पडताळणीसाठी कार्यालयात चकरा मारणे बंद! बार्टीची नवी प्रणाली सुरू; घरबसल्या अशी होणार व्हिडीओ सुनावणी.