सांगली (सांगली टुडे वृत्तसेवा): ग्रामीण भागात शेतीला पूरक म्हणून दुग्ध व्यवसाय करणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर सध्या जनावरांच्या हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता हे सर्वात मोठे संकट बनले आहे. पावसाचे अनिश्चित प्रमाण आणि दुष्काळी पट्ट्यात निर्माण होणारी पाणीटंचाई यामुळे जनावरांच्या आरोग्यावर आणि दैनंदिन दूध संकलनावर विपरीत परिणाम होत आहे. हीच अडचण लक्षात घेऊन राज्य शासनामार्फत पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी विशेष मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी १०० टक्के अनुदानावर मोफत चारा बियाणे आणि ‘मिशन मुरघास’ उपक्रमांतर्गत पौष्टिक चाऱ्याचा पुरवठा करण्याची प्रक्रिया आता सुरू झाली आहे. स्वतःच्या जनावरांसाठी दर्जेदार चाऱ्याची सोय करू इच्छिणाऱ्या राज्यातील दूध उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी ही योजना मोठा आधार ठरणार आहे.
१०० टक्के मोफत चारा बियाणे योजनेचे स्वरूप
या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश जनावरांना वर्षभर पौष्टिक आहार मिळवून देणे आणि शेतकऱ्यांना चाऱ्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवणे हा आहे. ज्या पशुपालकांकडे पाण्याची उपलब्धता आहे, त्यांना १०० टक्के शासकीय अनुदानावर म्हणजेच पूर्णपणे मोफत वैरण बियाण्यांचे मिनीकीट दिले जात आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने कमी पाण्यात वेगाने वाढणारी आणि दुधातील फॅट वाढवणारी मका, ज्वारी आणि बाजरी यांसारखे दर्जेदार बियाणे उपलब्ध करून दिले जात आहेत.
याशिवाय, ज्या भागात तात्काळ हिरवा चारा पिकवणे शक्य नाही, अशा ठिकाणी हवाबंद पद्धतीने साठवलेला पौष्टिक मुरघास पुरवण्याचा पर्यायही खुला ठेवण्यात आला आहे. यासाठी प्रति जनावर दररोज ५ किलो मुरघास मर्यादा असून, त्यावर प्रति किलो ३ रुपये अनुदान देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
कोण करू शकतो अर्ज? पात्रतेचे महत्त्वाचे निकष
शासनाने या लाभासाठी ठरवलेले निकष प्रत्यक्ष जनावरे सांभाळणाऱ्या शेतकऱ्यांशी जोडलेले आहेत:
- अर्जदार हा प्रत्यक्ष पशुपालन करणारा शेतकरी असावा.
- मोफत चारा बियाणे मिळवण्यासाठी पशुपालकाकडे किमान तीन दुधाळ जनावरे असणे आवश्यक आहे.
- सर्व गाई किंवा म्हशींचे पशुसंवर्धन विभागाकडून अधिकृत कानातले टॅगिंग झालेले असावे आणि त्याची नोंद डिजिटल प्रणालीत असणे बंधनकारक आहे.
- स्थानिक दूध डेअरीला दूध घालत असल्याचा नोंदणीकृत दाखला (Farmer Pourer Code) असणे आवश्यक आहे.
कोणत्या जिल्ह्यांना कसा मिळणार लाभ? (ऑनलाइन व ऑफलाइन पद्धत)
शासनाने या उपक्रमाची अंमलबजावणी विभागांनुसार निश्चित केली आहे:
१. विदर्भ व मराठवाड्यातील शेतकरी (ऑनलाइन अर्ज): विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्पांतर्गत (VMDDP) येणाऱ्या जिल्ह्यांतील पशुपालकांसाठी ऑनलाइन पोर्टलवर अर्ज भरण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. पात्र शेतकरी मोबाइलवरून घरबसल्या नोंदणी करू शकतात.
२. पश्चिम महाराष्ट्र व इतर दुष्काळी तालुके (सांगली, सातारा, सोलापूर इ.): सांगलीसह राज्यातील दुष्काळसदृश तालुक्यांमधील पशुपालकांसाठी पशुसंवर्धन विभागाकडून काटेकोर नियोजन करण्यात आले आहे. या भागातील शेतकऱ्यांनी आपल्या जनावरांचे टॅगिंग करून नजीकच्या शासकीय पशुवैद्यकीय दवाखान्याशी (पशुवैद्यकीय केंद्र) संपर्क साधावा. दवाखान्यामार्फत चारा बियाणे, ठोंबे आणि अनुषंगिक मदतीची स्थानिक पातळीवर सोय केली जात आहे.
हेही वाचा: लग्नासाठी राज्य सरकार देणार ₹२५,००० मदत; जाणून घ्या अटी, पात्रता आणि अर्जाची सोपी पद्धत.
नोंदणीसाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे
- अर्जदाराचे ओळखपत्र आणि रेशन कार्ड प्रत
- दुधाळ जनावरांचे अधिकृत टॅग क्रमांक
- जमिनीचा चालू सातबारा उतारा व त्यावरील अचूक गट किंवा खासरा नंबर
- स्थानिक दूध संकलन केंद्राचे प्रमाणपत्र (डेअरी कोड)
- बँक खात्याचे पासबुक
मोबाइलवरून असा करा ऑनलाइन अर्ज
विदर्भ-मराठवाडा विभागातील शेतकरी पोर्टलवरून पुढीलप्रमाणे अर्ज करू शकतात:
१. सर्वप्रथम प्रकल्पाच्या अधिकृत पोर्टलला (https://vmddp.com/register) भेट द्यावी.
२. तिथे ‘Register Now’ पर्यायावर क्लिक करून आपले नाव, पत्ता आणि चालू मोबाइल क्रमांक नोंदवून प्राथमिक नोंदणी पूर्ण करावी.
३. पुढील टप्प्यावर जनावरांचे टॅग नंबर, डेअरीचा शेतकरी कोड, शेतीचा गट नंबर आणि सिंचनाची माहिती अचूक भरावी.
४. ‘Component Selection’ पर्यायावर जाऊन मोफत बियाण्यासाठी ‘Fodder Seed’ किंवा चाऱ्यासाठी ‘Supply of Silage’ हा पर्याय निवडावा.
५. आवश्यक प्रमाण नोंदवून बँक तपशील भरावा आणि अर्ज तपासून सबमिट करावा. मिळालेला अर्ज क्रमांक जतन करून ठेवावा.
टंचाईच्या काळात जनावरांच्या खाद्याचा वाढता खर्च कमी करण्यासाठी ही मोफत बियाणे व मुरघास योजना पशुपालक शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत दिलासादायक ठरणार आहे.
📢 महाराष्ट्रातील नवीन सरकारी योजना, शासन निर्णय (GR), हवामान अंदाज, शेतमाल बाजारभाव आणि राज्यातील महत्त्वाच्या घडामोडींसाठी Sangli Today ला Google वर प्राधान्य असलेले स्रोत म्हणून जोडा.👇
ताज्या बातम्या
