सांगली (सांगली टुडे विशेष वृत्त): दिवाळी सणातील सर्वात महत्त्वाचा आणि मांगल्याचे प्रतीक मानला जाणारा ‘लक्ष्मीपूजन’ सोहळा आज, रविवारी (८ नोव्हेंबर) संपूर्ण राज्यभरात मोठ्या उत्साहात आणि भक्तीभावाने साजरा केला जात आहे. सांगली-मिरज परिसरातील व्यापारी पेठा, सराफा बाजार आणि घरोघरी धनलक्ष्मी, कुबेर तसेच गणरायाची आराधना करण्यासाठी जय्यत तयारी झाली आहे. अश्विन अमावस्येच्या तिथीवर व्यापारी वर्गाकडून जुन्या हिशोबांची पूर्तता करत नवीन चोपडी अथवा वहीपूजनही आजच केले जाते. यंदा पूजेसाठी प्रदोष काळ, वृषभ लग्न आणि सिंह लग्न अशा तीन वेगवेगळ्या वेळेचे शुभ योग जुळून आले असून, कुटुंब आणि व्यावसायिक गरजांनुसार नेमकी कोणती वेळ सर्वोत्तम ठरेल, याचा हा सविस्तर पंचांग आढावा.
लक्ष्मीपूजनासाठी प्रदोष काळ आणि स्थिर लग्नाचे महत्त्व
हिंदू धर्मशास्त्र आणि पंचांगानुसार, लक्ष्मीपूजन हे नेहमी ‘स्थिर लग्ना’वर आणि ‘प्रदोष काळात’ (सूर्यास्तानंतरच्या पहिल्या अडीच तासांत) करणे अत्यंत फलदायी मानले जाते. जेव्हा स्थिर लग्न सुरू असते, तेव्हा केलेली पूजा घरात सुख, शांती आणि ऐश्वर्य कायमस्वरूपी टिकवून ठेवते, अशी श्रद्धा आहे.
आज संध्याकाळी सूर्यास्तानंतर लगेचच प्रदोष काळ सुरू होत आहे. सामान्यतः नोकरदार वर्ग, व्यावसायिक आणि कौटुंबिक पूजेसाठी प्रदोष काळातील वेळ अत्यंत सोयीची आणि शास्त्रसंमत मानली जाते.
पूजेसाठीची अचूक वेळ आणि शुभ मुहूर्त
पंचांगकर्त्यांच्या माहितीनुसार, लक्ष्मीपूजनासाठी दिवसभरात आणि रात्री तीन मुख्य शुभ योग आहेत:
- प्रदोष काळ मुहूर्त (घरातील पूजेसाठी सर्वोत्तम): संध्याकाळी ५ वाजून ५५ मिनिटांपासून ते रात्री ८ वाजून ३० मिनिटांपर्यंतचा कालावधी हा प्रदोष काळाचा मुख्य टप्पा असेल. यामध्ये संध्याकाळी ६ वाजून १५ मिनिटे ते रात्री ८ वाजून १५ मिनिटे या दरम्यान ‘वृषभ लग्न’ (स्थिर लग्न) येत असल्याने घरी पूजेसाठी ही वेळ सर्वात मंगलकारी मानण्यात आली आहे.
- वहीपूजन आणि व्यापारी वर्गासाठी मुहूर्त (चौघडिया योग): दुकानदार, व्यापारी आणि उद्योग जगतासाठी आज दुपारपासून शुभ चौघडिया सुरू होत आहेत. दुपारी ‘लाभ’ आणि ‘अमृत’ चौघडियामध्ये दुकानातील वह्या आणि नवीन आर्थिक वर्षाच्या खातेवहीचे पूजन करणे उत्तम राहील. तसेच संध्याकाळच्या प्रदोष काळात दुकानांत दीपप्रज्वलन करून मुख्य लक्ष्मीपूजन उरकणे फायदेशीर ठरेल.
- निशीथ काळ आणि सिंह लग्न मुहूर्त (विशेष साधनेसाठी): अनेक साधक किंवा विशेष लक्ष्मी साधना करणारे मध्यरात्रीच्या ‘निशीथ काळात’ पूजा करतात. रात्री १२ वाजून ४५ मिनिटांपासून ते पहाटे २ वाजून ५५ मिनिटांपर्यंत ‘सिंह लग्न’ (मध्यरात्रीचे स्थिर लग्न) राहणार असून, विशेष साधना करणाऱ्यांसाठी ही वेळ उपयुक्त ठरते.
हेही वाचा लग्नासाठी राज्य सरकार देणार ₹२५,००० मदत; जाणून घ्या अटी, पात्रता आणि अर्जाची सोपी पद्धत.
पूजा मांडणी करताना घ्यावयाची काळजी
लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी घराचा मुख्य दरवाजा, उंबरठा आणि तिजोरी स्वच्छ करून आंब्याची तोरणे व रांगोळीने सजवली जाते. पूजेच्या पाटावर लाल अथवा पिवळे वस्त्र अंथरून तांदळाच्या राशीवर कलश आणि त्यावर श्रीफळ ठेवले जाते. लक्ष्मी-गणेश आणि कुबेराच्या प्रतिमेसमोर सोन्या-चांदीचे नाणे, रोख रक्कम, नवीन केरसुणी आणि धने-गूळ ठेवून मनोभावे आरती केली जाते.
केवळ वेळेची औपचारिकता न बाळगता संपूर्ण कुटुंबाने एकत्र येऊन शांतचित्ताने केलेली आराधनाच घरात सुख-समृद्धी टिकवून ठेवते, असेही पंचांग अभ्यासकांचे मत आहे.
डिस्क्लेमर (Disclaimer): सदर बातमीतील शुभ मुहूर्त, तिथी, चौघडिया आणि पूजाविधीची माहिती ही पारंपरिक पंचांग, धर्मशास्त्र आणि मान्यताप्राप्त पंचांगकर्त्यांच्या गणितावर आधारित असून केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. स्थानिक पंचांगभेद अथवा भौगोलिक स्थानानुसार प्रत्यक्ष वेळेत काही मिनिटांचा फरक असू शकतो. ‘सांगली टुडे’ कोणत्याही प्रकारच्या अघोरी प्रथा, चमत्कारिक दावे किंवा अंधश्रद्धेचे समर्थन करत नाही. नागरिकांनी आपल्या विवेकबुद्धीनुसार निर्णय घ्यावा.
ताज्या बातम्या
